Utwór "Not I" Agaty Zubel najlepszy w Pradze

Agata Zubel, fot. Tomasz Kulak

Audiowizualna kompozycja Agaty Zubel, artystki związanej z Akademią Muzyczną we Wrocławiu,  została najwyżej oceniona podczas Międzynarodowej Trybuny Kompozytorów w Pradze, najważniejszego forum informacji i wymiany radiofonii publicznych całego świata, w zakresie muzyki współczesnej.

W tegorocznej edycji przedstawiciele trzydziestu radiofonii z całego świata zgłosili 51 utworów. Polskie Radio zaproponowało utwór "Not I" Agaty Zubel na sopran, zespół instrumentalny i elektronikę, który nie tylko znalazł się w prestiżowym gronie 10 dzieł rekomendowanych do emisji, ale miażdżącą przewagą głosów uznany został za utwór spośród nich wyselekcjonowany. Wśród laureatów Trybuny, do tej pory, znalazły się m.in.  takie znakomitości jak:  L. Berio, H. Dutilleux, B. Britten, G. Ligeti, W. Lutosławski, K. Penderecki, H.M. Górecki, E. Knapik. Międzynarodowa Trybuna Kompozytorów organizowana jest od 1955 roku przez Międzynarodową Radę Muzyczną afiliowaną przy UNESCO.

Kompozycja Agaty Zubel [...] napisana została do dramatycznego monologu "Not I" (1972) Samuela Becketta, potoku słów, strzępów historii życia opowiadanej przez starą kobietę. Porzucona przez oboje rodziców tuż po przedwczesnych narodzinach, żyła mechaniczną egzystencją - bez miłości, bólu, przyjemności. Niemowa od dzieciństwa, nagle, pod wpływem nieokreślonego traumatycznego zdarzenia wyrzuca z siebie całą swoją historię.

Beckett przeznaczył swój tekst do wykonywania w niemal całkowicie zaciemnionej sali, ze strumieniem światła skupionym jedynie na ustach aktorki. Ustach, które traktował jako "organ emisji, poza intelektem". Agata Zubel, respektując ten zapis, przygotowała towarzyszącą wykonaniu warstwę wideo - bladoniebieskie usta na tle zaczernionej twarzy (jej usta) wypowiadające/śpiewające poszczególne fragmenty tekstu. Na scenie cała uwaga skupiona jest na solistce oświetlonej punktowym światłem. Cała pozostała przestrzeń pozostaje w mroku.
Już od pierwszych głosek tekstu - zduszonych, z trudem wydobywanych, przez coraz bardziej wyrafinowane sonorystycznie relacje głosu z instrumentami az do elektronicznie zmultiplikowanych dźwięków w partii głosu, tworzących szepczące chóry, Agata Zubel kreuje przykuwającą uwagę, niepokojącą atmosferę. (Joanna Grotkowska - dziennikarka radiowej Dwójki, jurorka Międzynarodowej Trybuny Kompozytorów).

Share